1. Giữ gìn nếp nhà – Giá trị cốt lõi trong thiết kế cảnh quan nhà thờ họ Trong văn hóa Việt Nam, nếp nhà không chỉ được hiểu là hình thức kiến trúc hay một khuôn viên sinh sống, mà sâu xa hơn, đó là cốt cách gia đình, là cách các thế hệ…
1. Giữ gìn nếp nhà – Giá trị cốt lõi trong thiết kế cảnh quan nhà thờ họ
Trong văn hóa Việt Nam, nếp nhà không chỉ được hiểu là hình thức kiến trúc hay một khuôn viên sinh sống, mà sâu xa hơn, đó là cốt cách gia đình, là cách các thế hệ gìn giữ mối liên kết với tổ tiên, với ký ức chung của dòng họ.
Với nhà thờ họ truyền thống, không gian thờ tự là trung tâm tinh thần, nhưng cảnh quan xung quanh mới là nơi nếp nhà được tiếp nối mỗi ngày – qua bước chân con cháu trên lối dạo, qua khoảng sân xanh mát nơi các thế hệ quây quần, và qua những hàng cây quen thuộc đã gắn bó với gia đình suốt nhiều năm.
Dự án thiết kế cảnh quan sân vườn nhà thờ họ này được tiếp cận từ chính tinh thần đó:
Giữ gìn nếp nhà không phải là giữ nguyên một không gian bất biến, mà là gìn giữ giá trị sống để nó tiếp tục tồn tại một cách tự nhiên trong đời sống hiện đại.
2. Bối cảnh dự án – Khi nhà thờ họ trở thành không gian sống chung của gia đình
2.1. Nhu cầu thực tế của gia chủ
Khác với nhiều công trình thờ tự chỉ sử dụng vào ngày giỗ, lễ tết, nhà thờ họ trong dự án này được gia đình mong muốn trở thành:
Nơi thờ cúng tổ tiên trang nghiêm
Không gian sinh hoạt, nghỉ ngơi mỗi dịp con cháu trở về
Khuôn viên xanh để các thế hệ gặp gỡ, trò chuyện, tĩnh tâm
Điều này đặt ra yêu cầu rõ ràng cho thiết kế cảnh quan: vừa giữ được sự trang nghiêm của nếp nhà xưa, vừa đáp ứng nhu cầu sử dụng linh hoạt của đời sống hôm nay.
2.2. Vai trò của cảnh quan trong việc giữ nếp nhà
Nếu kiến trúc là “khung”, thì cảnh quan chính là phần hồn giúp nếp nhà được cảm nhận trọn vẹn. Không gian xanh, lối dạo, sân vườn chính là nơi ký ức gia đình được nuôi dưỡng qua từng thế hệ.
3. Góc nhìn KTS – Giữ nếp nhà không đồng nghĩa với bảo tồn cứng nhắc
3.1. Nếp nhà là giá trị sống, không phải hình thức
Một sai lầm thường gặp trong việc bảo tồn không gian truyền thống là cố gắng giữ nguyên mọi chi tiết theo quá khứ. Với góc nhìn của người làm nghề, chúng tôi cho rằng nếp nhà không nằm ở hình thức bất biến, mà nằm ở:
Cách con người sử dụng không gian
Cách các thế hệ tương tác với nhau
Cảm giác thân thuộc khi trở về
Vì vậy, thiết kế cảnh quan cần linh hoạt để nếp nhà tiếp tục sống, chứ không bị “đóng băng” trong thời gian.
3.2. Nguyên tắc thiết kế xuyên suốt
Phương án thiết kế cảnh quan cho dự án này được xây dựng dựa trên ba nguyên tắc:
Tôn trọng cấu trúc truyền thống của nhà thờ họ
Tạo không gian sinh hoạt tự nhiên, không gượng ép
Cảnh quan phát triển bền vững theo thời gian và con người
4. Ý tưởng thiết kế tổng thể – Cảnh quan như dòng chảy ký ức
4.1. Lối dạo – Nơi ký ức bắt đầu
Lối dạo trong khuôn viên không được thiết kế thẳng và nhanh, mà uốn nhẹ, đủ để người đi chậm lại. Đây là dụng ý quen thuộc trong không gian truyền thống: mỗi bước chân là một khoảng lắng, giúp con người điều chỉnh cảm xúc trước khi bước vào khu thờ tự.
Lối dạo không chỉ để đi, mà để:
Trò chuyện
Nhớ lại những câu chuyện gia đình
Kết nối giữa các thế hệ
4.2. Sân vườn – Không gian sinh hoạt của nếp nhà
Khoảng sân xanh mát là nơi:
Con cháu quây quần mỗi dịp giỗ chạp
Người lớn tuổi ngồi nghỉ, uống trà
Trẻ nhỏ vui chơi trong sự quan sát của cả gia đình
Thiết kế Cảnh quan sân vườn ở đây được thiết kế làm nền, không phô trương, để chính con người trở thành trung tâm của không gian.
5. Cây xanh và vật liệu – Những yếu tố quen thuộc của nhà cổ
5.1. Hàng cây – Biểu tượng của sự tiếp nối
Thay vì lựa chọn cây lạ hay mang tính trang trí mạnh, phương án cảnh quan ưu tiên những loại cây quen thuộc trong sân vườn truyền thống:
Tán cây ổn định
Ít rụng lá
Dáng cây bền theo thời gian
Những hàng cây này không chỉ tạo bóng mát, mà còn là dấu mốc ký ức – nơi mỗi thế hệ đều có thể nhận ra sự quen thuộc khi trở về.
5.2. Vật liệu mộc mạc, dễ cảm nhận
Vật liệu lát sân, lối đi và tiểu cảnh đều được lựa chọn theo tiêu chí:
Màu sắc trung tính
Bề mặt tự nhiên, không bóng bẩy
Dễ bảo trì, phù hợp sử dụng lâu dài
Chính sự giản dị này giúp không gian giữ được hơi thở truyền thống, không bị lạc nhịp với kiến trúc nhà thờ họ.
6. Vườn thiền – Khoảng lặng để nếp nhà được cảm nhận sâu hơn
6.1. Vai trò của vườn thiền trong đời sống gia đình
Vườn thiền được bố trí lệch trục sinh hoạt chính, là nơi:
Người lớn tuổi tĩnh tâm
Con cháu tìm sự yên tĩnh
Không gian để suy ngẫm và nhớ về cội nguồn
Đây là phần cảnh quan mang tính nội tâm, giúp nếp nhà không chỉ hiện diện bên ngoài, mà được cảm nhận từ bên trong mỗi người.
6.2. Ngôn ngữ thiết kế tiết chế
Vườn thiền sử dụng bố cục tối giản:
Cây dáng chậm, tán gọn
Ít màu sắc
Đá tự nhiên và thảm xanh thấp
Mọi chi tiết đều được tiết chế để không gian tự nói lên cảm xúc, thay vì áp đặt hình thức.
7. Giữ nếp nhà trong nhịp sống hiện đại
7.1. Kết hợp hài hòa giữa truyền thống và tiện nghi
Giữ gìn nếp nhà trong bối cảnh hiện đại không có nghĩa là từ chối tiện nghi. Ngược lại, thiết kế cảnh quan cần giúp:
Không gian dễ sử dụng hơn
Phù hợp với nhịp sống hôm nay
Nhưng vẫn giữ được tinh thần xưa
Sự hài hòa này giúp nhà thờ họ không bị tách rời khỏi đời sống hiện tại, mà tiếp tục là một phần của gia đình.
7.2. Thiết kế Cảnh quan cho nhiều thế hệ
Thiết kế Cảnh quan được tính toán để:
Người già dễ đi lại
Trẻ nhỏ an toàn khi vui chơi
Gia đình dễ chăm sóc, không phụ thuộc kỹ thuật phức tạp
Đây chính là cách nếp nhà được gìn giữ bền vững qua thời gian.
8. Quá trình lắng nghe câu chuyện của gia chủ
Với dự án này, Sdecor không tiếp cận như một công trình thông thường, mà như một không gian mang giá trị văn hóa gia đình. Quá trình thiết kế bắt đầu từ việc lắng nghe câu chuyện của gia chủ, lịch sử khu đất và cách không gian được sử dụng trong thực tế.
Phương án thiết kế được xây dựng để:
Giữ được tinh thần nếp nhà truyền thống
Phù hợp sinh hoạt hiện đại
Dễ thi công và vận hành lâu dài
9. Giữ nếp nhà là giữ cốt cách gia đình
Dự án thiết kế cảnh quan nhà thờ họ truyền thống này không nhằm tạo nên một khuôn viên đẹp để trưng bày, mà là một không gian sống có chiều sâu, nơi nếp nhà được tiếp nối qua từng bước chân, từng góc sân, từng hàng cây quen thuộc.
Giữ gìn nếp nhà trong văn hóa nhà cổ truyền thống, suy cho cùng, chính là giữ gìn cốt cách gia đình – điều mà cảnh quan, khi được thiết kế đúng, có thể làm được một cách âm thầm nhưng bền bỉ.
Để có thêm góc nhìn thiết kế và ý tưởng thi công cảnh quan sân vườn Nhà thờ, bạn xem các Dự án thiết kế thi công cảnh quan của SDecor
Liên hệ tư vấn thiết kế cảnh quan nhà thờ họ
Sdecor Landscape Design
📍 2A Ngõ 1035, Phường Hồng Hà, Hà Nội
📞 0888 25 65 65
📧 lienhe.sdecor@gmail.com
👉 Liên hệ để được KTS Sdecor tư vấn phương án thiết kế cảnh quan phù hợp cho nhà thờ họ và không gian truyền thống gia đình.
